سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

252

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

شارح ( ره ) مىفرماين : [ بهيمه ] عبارتست از حيوان چهاردست‌وپا اعمّ از آنكه در خشكى زندگى كرده يا در آب بسر برد . زجاج مىگويد : بهيمه حيوانى است كه داراى روح بوده ولى قوّه تميز در آن نميباشد فلذا نامش را بهيمه گذارده‌اند چه آنكه لفظ [ بهيمه ] از [ ابهم ] بوده به معناى غير مميّز . شارح ( ره ) مىفرماين : طبق تفسير اوّل كه بهيمه عبارت از چهارپايان باشد حكم اختصاص به آنها داشته پس به مثل طيور و ماهى و امثال اينها تعلّق نمىگيرد اگرچه فعل نسبت به آنها نيز حرام است ولى عقوبات مقرّره در آنها نيست و بنابر تفسير دوّم پرنده‌گان و ماهىها نيز داخل هستند . ولى اصل مقتضى است كه بر آنچه محققا و قطعا داخل است يعنى همان چهارپايان اكتفاء شده و ماسواى آن‌ها را از حكم خارج بدانيم چنانچه عرف نيز بر آن شاهد است . قوله : فمنها اتيان البهيمة : ضمير در [ منها ] به عقوبات راجع است و منظور اسباب عقوبات مىباشد . قوله : اتيان البهيمة : مقصود از [ اتيان ] جمع شدن و نزديكى كردن مىباشد . قوله : سمّيت بذلك لذلك : ضمير در [ سمّيت ] به ذات الرّوح راجع بوده و مشار اليه [ بذلك ] بهيمه بوده و مشار اليه [ لذلك ] لا تمييز مىباشد .